'k Sta er nog altijd versteld van dat ik het gedaan heb en nog zonder al te veel haperingen ook: ik heb wat gezegd tijdens de plechtigheid voor mijn vader. Al vrij snel begin van de week wist ik dat ik "iets" wilde zeggen. Ik wist nog niet of ik zou durven en eigenlijk dacht ik van niet. En als ik het al zou durven, dan kón ik het vast niet, van de emoties. Van m'n (half)zus hoorde ik al dat onze steun en toeverlaat van het uitvaartcentrum in de buurt zou staan en het elk moment over kon nemen. Of ze kon een zelfgeschreven tekst helemaal oplezen: wat we maar wilden.

Ik had al gauw de tekst. Het stukje met de flarden uit Stef Bos' Papa erin. En ik had ook al gauw de wil om het toch echt helemaal zelf te doen. Precies zoals ik het thuis geoefend had. Met de schuine stukjes een beetje gezongen, omdat ze anders zo raar met mijn eigen woorden verweven werden. Dat zou die vrouw niet weten, ik moest de klus zelf klaren.

Ik had het koud van nervositeit. Tijdens het openingswoord en tijdens de eerste toespraken probeerde ik uit alle macht m'n tranen in te houden. Het was erop of eronder, als ik me nu al zou laten gaan kon ik mijn afscheidswoorden voor papa op m'n buik schrijven. Geen moment dacht ik "had ik maar iets anders geschreven, zonder die zangstukjes, zodat die vrouw het gemakkelijk over had kunnen nemen" want precies die tekst zei alles. Een waargebeurde herinnering... hoe onze relatie was... hoe onze relatie werd... en het onvermijdelijke afscheid.

"En dan geef ik nu het woord aan Nathalie..." *slik* Als een zombie stond ik op en liep naar de microfoon. Het papier met de tekst ging alle kanten op; zo trilde ik. Ik dacht aan de cursus presenteren die we onlangs op m'n werk gevolgd hadden. Ik zette heel bewust beide benen naast elkaar. Voor deze groep mensen was het niet belangrijk dat ik contact met ze maakte. Gelukkig maar: om extra zenuwen te vermijden heb ik geen seconde de zaal ingekeken. Het waren m'n blaadje en ik. Ik voelde dat het best goed ging en in gedachten zat ik op m'n zoldertje, net als eerder deze week. Alsof het maar een oefening was en niet het echte werk. Het hardop lezen ging samen met allerlei gedachten in m'n hoofd. Jouw woorden, ze liggen op mijn lippen en ik praat nu zoals jij vroeger praatte. Papa, ik hou steeds meer van jou. "Gelukkig, dat waren de laatste zingzinnetjes... nu nog een klein stukje en dan mag ik weer gaan zitten."

Ik kijk naar de kist en zeg mijn papa dat ik steeds meer van hem houd. Ik breek een beetje van binnen. Als ik zit pakt m'n (half)zus m'n hand. We knijpen. We huilen. Ik ben verdrietig om mijn eigen verdriet en daar komt dan ook nog eens bij dat m'n hart breekt als ik mijn vaders vrouw zie huilen, m'n halfzusjes en m'n halfbroertje... tot overmaat van ramp hoor ik ook Jeroen snikken - hij huilt echt nooit.

Er spreken nog wat mensen en dan is het tijd voor de laatste momenten met hem. Wij als naaste familie mogen als laatste bij hem zijn. Al die mensen lopen om de kist en verlaten de zaal, tot we alleen met hem zijn. Als we ons eerder al groot hebben kunnen houden dan lukt het ons nu zeker niet meer. Huilend houden we elkaar vast. Hoe mooi en fijn ook om die steun van elkaar te hebben en voelen - ik had gewild dat het niet nodig was geweest. We mogen de tijd nemen, zegt de crematoriummevrouw, maar na nog een hele keer "I still cry/Ilse de Lange" komt ze ons toch halen. Dag papa, we moeten gaan...

We krijgen een broodje. Waarom moeten we in hemelsnaam een broodje eten? Ach natuurlijk... voor ons gaat het leven door. We krijgen even rust maar al gauw staan we opgesteld in zo'n niet te vermijden rijtje. Handjes geven, dank-je-wel zeggen voor de condoleances. Terwijl ik er sta merk ik dat ik er toch niet zo'n hekel aan heb als ik dacht. Al die mensen die ik een handje geef, of van wie ik een kus krijg (de baas van Beuk gaf me er drie - 'k heb die goede man toevallig eerder één keer gezien tijdens een Sinterklaasviering) komen toevallig wel speciaal voor mijn vader. Ze zijn hier, ze halen herinneringen over hem op, ze geven ons troost. En een boel van hen geven me een complimentje. "Wat heb je dat mooi gezegd" of "Goed gedaan"

En als ik heel onbescheiden maar toch eigenlijk ook gewoon heel eerlijk ben? Dan vind ik dat zelf eigenlijk ook wel. Ik ben trots op mij dat ik mijn punt heb kunnen maken op die belangrijke dag. En natuurlijk hoop ik heel hard dat mijn vader dat ook is, want voor hem was het praatje tenslotte bedoeld. 't Zou aardig zijn als 'ie het dan ook daadwerkelijk meegekregen heeft...

Fijn was dat, toen...