Aankomen en afvallen is een kwestie van input en output. Gaat er meer in dan uit dan kom je aan, gaat er meer uit dan in dan val je af. Als je op dieet bent, mag er minder in. Maar zou je in plaats daarvan ook de output kunnen vergroten? Meer poepen? Kun je jezelf mager poepen? Bestaat het poepdieet?
Poepen is omgekeerd eten. Mensen die aan de lijn zijn, wegen zich dan ook graag na een groot bezoek aan de w.c. Dat scheelt al gauw een half pond. Al zou je je stoelgang maar opvoeren tot vier maal per dag, dan zou je elke dag een kilo afvallen. Een kilo per dag, dat is zeven kilo in de week of dertig kilo in de maand! En poepen is prettiger dan vasten. Al zijn er geen gedichten over geschreven, al hebben kranten naast hun kookrubriek geen poeprubriek, toch is poepen een van de grotere lichamelijke genoegens. Misschien is het juist de vanzelfsprekendheid die het zo bevrijdend maakt. Er zijn geen boeken met standjes voor nodig, er is geen vereniging van, een kind kan de was doen. En elke keer valt er iets van je af, het is letterlijk ontlasting.
Het is niet moeilijk om de poepfrequentie op te voeren. Daar zijn pillen voor en anders gewoon hachee of koffie. Maar lang houd je dat niet vol. Een blik achterom en je begrijpt de reden. De poep wordt er niet zozeer meer van als wel dunner. Onder normale omstandigheden halen je darmen het water uit je poep. Dat is maar goed ook, want behalve de twee liter uit ons eten en drinken stroomt er elk etmaal zeven liter sap door het maagdarmkanaal:een liter speeksel, twee liter maagsap, een liter sap van de alvleesklier, een liter gal en tweeeneenhalve liter dunnedarmsap. Van die in totaal zeven liter slorpen de darmen zoveel op dat er maar een glas vol overblijft om je drollen mee te smeren. Gebruik je laxeermiddelen, dan laten je darmen het water lopen en verlies je liters per dag, zodat uitdroging dreigt.
Er is uit een en dezelfde maaltijd niet meer poep te persen. Het blijft gemiddeld bij een half pond per dag. En daar raak je lang geen half pond lichaamgewicht mee kwijt. In tegenstelling tot wat veel mensen denken, zitten er nauwelijks etensresten in je uitwerpselen. Die zijn er in de voorgaande uren of dagen allang door de darmen uitgehaald. Het leeuwendeel bestaat uit bacterien - honderd miljard stuks per drol - op de juiste smeuigheid gebracht door de laatste slok water.
Die bacterien doen goed werk in het laatste deel van de darmen. Ze oefenen er grote invloed uit op het eind van de stofwisselingsprocessen. Behalve water worden in de dikke darm calcium en andere mineralen behouden, galzouten worden er afgebroken en voor een deel gerecycled. Als dank voor de bewezen diensten poept u de bacterien massaal de riool in. Maar de poep groeit snel weer aan; zich om de twintig minuten delend zijn de bacterien snel weer op sterkte en staat de volgende miljardenploeg klaar voor het riool. Hier blijven er zoveel in leven dat het ook in gezuiverd water nog van de darmbacterien wemelt. Zo bent u er indertijd ook aangekomen. Kort na de geboorte bent u uit oogpunt van hygiene in bad gedaan. Daar zaten de bacillen in het badwater te wachten! Zo snel ze konden, hebben ze u via de achteruitgang geenterd, de darmen in, hongerig wachtend op de eerste ontlasting. En daar zitten hun nazaten nu dus nog.
Als uitscheidingsorganen stellen de darmen niet veel voor. Uitscheiden is in de eerste plaats het werk van de nieren. Die lozen overtollige stoffen, zoals het te veel gegeten zout en schadelijk afbraakprodukten. Maar afvallen doe je daar nauwelijks van; wat je uitplast is voornamelijk water. Een plasdieet heeft even weinig zin als een poepdieet. Probeer je er een kilo af te plassen dan valt de eerst zo fiere straal al snel uiteen in steeds schaarsere druppeltjes, tot ook het hardste knijpen niet meer helpt. Het zout in je lichaam houdt het vocht stevig vast en dat is maar goed ook. Het lijkt op het mechanisme waardoor je bij het begin van de meeste dieten zoveel water kwijtraakt: door het lijnen daalt het gehalte aan suikers in het bloed snel en om het evenwicht te herstellen wordt de hoeveelheid vocht aangepast. Zoiets kun je rustig aan je lichaam overlaten.
Levert poepen dan helemaal niet op? Toch wel. Van poepen kun je best een beetje afvallen als je maar goed uitpoepbaar eten eet. Eten met veel vezels. Zou je bijvoorbeeld gras eten, dan zou je eten er van onderen niet veel anders uitkomen dan het er van boven is ingegaan. Wij kunnen de voedingsstoffen er niet uit krijgen. Willen wij van ons Hollandse gras eten, dan moet we koeien houden. De koeien eten het gras, wij eten de koeien. Maar ook de koeien kunne het gras niet zelf de baas. Ze hebben er in hun magen bacterien voor. Die breken de taaie celwanden open, zodat de koe bij de celinhoud kan. Onze darmbacterien kunnen dat ook wel, maar die komen pas in het eind van de darmen aan bod. En herkauwen is er bij ons niet bij.
Die onsmakelijk manier van eten is ons bespaard gebleven. Gras eten is trouwens toch niets voor ons. Onze kiezen kunnen het niet goed genoeg vermalen om het zonder stikken in te slikken, Maar er zijn wel gemakkelijker plantenvezels beschikbaar. In zemelen bijvoorbeeld, volkoren brood of vruchten.
Van meer vezels eten, ga je meer poepen. Niet alleen vanwege de onverteerbare resten van de vezels zelf, maar vooral ook door de extra bacterien die er de honden vol aan hebben. Ze peuren er zelfs wat voedingsstoffen uit die nog door de dikke darm worden opgenomen. Deze voeding valt echter in het niet bij de vermagerende uitwerking die vezels indirect kunnen hebben.
Het voordeel van vezels is vooral dat je er niet gauw te veel van eet. Je moet veel langer kauwen om eenzelfde hoeveelheid calorieen binnen te krijgen als bij vezelarm voedsel en ook in de darmen schieten vezels niet hard op, zodat je je lang verzadigd voelt. Bovendien vinden veel mensen al die zemelen en volkorenspijzen lang niet zo lekker als mayonaise en gebak, en van wat je niet zo lekker vindt, eet je niet zoveel. (IJs met slagroom is daarom ook een prima menu om af te vallen voor iemand die net van ijs met slagroom houdt.)
Gelukkig hoef je niet meteen zemelen te gaan kauwen om voordeel van vezelvoedsel te hebben. Al neem je maar appels in plaats van appelsap. er zit niet veel vezel in appel - een paar procent - maar dat beetje zit zo goed om het sap heen gevlochten dat het je flink bezighoudt. Het kost je tienmaal zo lang om een appel op te eten als om de calorieen die daar in zitten met een glas appelsap naar binnen te gieten. Mede daardoor neem je minder gauw een tweede appel dan een tweede glas; de appel schenkt je meer bevrediging.
Een bijkomend voordeel van vezels eten, is de consistentie van je uitwerpselen.
Mensen zijn geneigd poep vies te vinden. Die slechte naam heeft poep grotendeels te wijten aan de versie die we het meest zien, die van honden, maar ook wijzelf gaan niet vrijuit. Wat nog geen reden is om alle uitwerpselen over een kam te scheren. Op die van de wolf, de voorouder van de hond, is weinig aan te merken, dat zijn voorwerpjes die je zo op de schoorsteen zou kunnen zetten. Keutels van hazen en konijnen zijn eveneens een toonbeeld van goede smaak, dat onze zondagse wandeling in het bos geen geweld aandoet. Op die wandeling lopen we overigens over een bosbodem, die grotendeels uit poep bestaat; regenwormen sproeien jaarlijks liefst vijftig ton wormenpoep over elke hectare heen. Dat is een laagje van een halve centimeter.
Daar is niet mis mee. En ook onze poep kan vrij smakelijk ogen, als er maar meer onverteerbaars in blijft zitten. Alleen vogels, die brouwen inderdaad onsmakelijke fledders, maar daar kunnen ze weinig aan doen, want ze hebben een gaatje gekregen, voor poep en plas tegelijk. Bovendien zal et ze een zorg zijn, ze laten alles zo maar vallen.
Denken over een poepdieet drukt je met de neus op een belangrijk feit: dat je lang niet alles wat je inslikt ook daadwerkelijk gegeten hebt. In je darmen is je eten nog niet in je lichaam beland. Integendeel. Voor een goed begrip kun je je lichaam het best vergelijken met een garenklosje. Het maagdarmkanaal komt dan overeen met het boorgat en de darminhoud behoort dus evenmin tot je lichaam als de lucht in dat gat tot het klosje behoort.
De darmwand is niets anders dan een voortzetting van de huid. Iets wat aan de ene kant, bij de mond, het maagdarmkanaal binnenkomt, kan er aan de andere kant, bij de anus, weer uit zonder ooit echt in het lichaam geweest te zijn. Hierin komt het pas als het wordt gegeten door je eigenlijk mondjes, de honderdduizenden darmvlokken die het eten opnemen en aan het bloed doorgeven om er elders buikjes,onderkinnen en vetrollen van e maken.
Etensresten die je uitpoept zijn nooit echt binnen geweest, die waren slechts op bezoek.
Een manier om van gegeten voedsel af te komen, is het te onderscheppen: met een lintworm bijvoorbeeld. Als de worm je eten op heeft voor je darmen het op kunnen eten, is et net of je het nooit gegeten hebt. In Hollywood waren lintwormen bij filmsterren een tijdje populair om slank te worden. Maar het bleek geen succes. Als je er al mager van werd, was het doordat de lintwormen ziekten veroorzaakten. Bleef je gezond, dan ging je er allen maar meer van eten, net als bij een zwangerschap, dan eet je ook voor twee.
Nog een wat al te radicale manier om je darmen voor te zijn, is overgeven. Romeinen kietelden hun huig met een veertje om hun orgieen langer vol te houden, anorexia-meisjes steken gewoon een vinger in hun keel om hun eten de pas af te snijden. Maar lekker is anders.
Het is onvoorstelbaar hoe snel het eten, dat op weg van de lippen naar de darmen nog zo heerlijk smaakte, door kortstondig verblijf in de maag smerig blijkt te worden.
Toch is het uitspuwen van je eten in Nederland heel gewoon. Honderdduizenden Nederlanders poepen dagelijks met elkaar miljoenen kauwgommetjes uit hun mond. Helaas zijn daar geen gomw.c.tjes voor. Soms heb je geluk en vind je andermans gom terug onder een stoel, soms heb je pech en zit je er al op.
Kauwgom is ideaal voor de lijn. Sinds er suikervrije versies zijn, hoeven er geen voedingstoffen mee naar binnen te komen en kauw je toch. Zo wordt althans een deel van het normale eetgedrag bevredigd. Bovendien wekt stevig kauwen, net als joggen, lichameigen opiaten op, zodat de kauwer de zenuwen tot rust kan brengen terwijl zijn omgeving ze er vaak van krijgt.
Al leert poepen je veel over je stofwisseling, echt mager word je er dus niet van. Maar at wist je allang. Als je van poepen sterk af zou vallen, zouden al die honden op straat immers broodmager zijn. En toch, Toch zijn er voedingsdeskundigen die zich er het hoof over breken dat veel mensen te veel eten en te weinig bewegen zonder dik te worden. Als je vetlaag echt het verschil tussen je input en output vertegenwoordigt, kan het niet anders of die geluksvogels moeten calorieen poepen. Wie er ooit achter komt hoe ze ’m dat flikken wordt stinkend rijk. Of op zijn minst mooi mager.

14.10.03

Hoera!